Je zou wellicht verwachten dat Yvon Jansma als CEO van het Centrum voor Verantwoord Gokken geen voorstander is van casino bonussen. Dat beeld klopt echter niet. Jansma ziet in bonussen een prima incentive om het plezier dat spelers in het online casino hebben te verhogen en pleit vooral voor een realistische benadering van bonus blocks.
We spreken Yvon Jansma daags voordat staatssecretaris Teun Struycken aankondigde dat de zorgplicht voor casino’s veel meer voorgeschreven gaat worden in een nieuw te formuleren wetsvoorstel en er overkoepelende speellimieten gaan komen.
Het zijn maatregelen waarbij we in het gesprek juist onze kanttekeningen hebben geplaatst. Jansma vindt te strenge regulering een bedreiging voor de legale kansspelmarkt én voor het plezier van de speler. Zo ook op het gebied van bonussen. “Een ruime meerderheid van alle spelers gokt voor het plezier in het casino en ondervindt daar geen last van. Voor de recreatieve speler kan een casino bonus een toegevoegde waarde hebben. Een speler kan voor een bepaalde bonus kiezen om het spelplezier te verhogen”, zegt Yvon.
“Als je boodschappen gaat doen, ga je misschien ook even kijken waar de koffie het goedkoopst is”, verduidelijkt Yvon haar punt. “Door op zoek te gaan naar een passende bonus, kan de speler een bewuste keuze voor een bepaalde aanbieder maken. Ze gokken daardoor bij een casino waar ze het spelen het leukst vinden en waar de bonussen het leukste zijn. Daarnaast hoort het natuurlijk ook gewoon bij het online casino, dat er bonussen beschikbaar zijn voor spelers zonder problematisch speelgedrag.”
Aantrekkelijk spelaanbod
De CEO van het Centrum voor Verantwoord Gokken signaleert dat door steeds strengere regulering het aantrekkelijke aspect onder druk staat. “Als je als speler een interventie krijgt, krijg je een bonus block van dertig dagen. Een dergelijke interventie krijg je tegenwoordig al best snel. Hoewel deze maatregelen natuurlijk goed bedoeld zijn en voor sommigen ook echt waardevol zijn, schuilt er ook een gevaar in. Als je risicovol gokt, krijg je geen bonussen meer. Als een speler dan denkt “Nou, laat maar, ik ga wel naar een ander casino”, dan hoeft dat niet altijd een legaal Nederlands casino te zijn.”
Bestraft
“Vaak voelen spelers het als een straf als een bonus block krijgen”, legt Yvon uit. “Vooral als er nog niet zoveel aan de hand is. Als ze een keer een limiet verhoogd hebben, ze hebben ‘s nachts een keer gegokt of ze hebben een keer met een hogere inzet gespeeld, kunnen zij voordat ze het weten een bonus block krijgen. Dat maakt het voor casino’s lastig om in goed contact met deze spelers te blijven. Spelers gaan bellen, zijn boos en casino’s kunnen alleen de regels opvolgen en de speler informeren over het beleid omtrent verantwoord gokken. Dat vind ik een ingewikkelde situatie.”
“Misschien ga ik nu iets gevaarlijks zeggen, maar ik vind eigenlijk dat casino’s een maatregel als een bonus block soms te snel moeten opleggen”, stelt Yvon. “Het heeft een nadelig effect op de communicatie met spelers over verantwoord gokken.”
Meerdere accounts
Spelers die bij het ene online casino geen bonussen meer krijgen, kunnen bij één of meerdere andere casino’s een nieuw account opnemen om weer in aanmerking te komen voor bonussen. Daardoor valt het gedrag van spelers ook minder op. “Als je budget of je tijd op is, hoop ik dat je stopt met gokken. Als iemand bij meerdere aanbieders speelt, is dat veel lastiger te controleren. Daardoor vind ik de bonus block van 30 dagen een maatregel die vrij snel opgelegd wordt.”
“Aan de andere kant zijn er spelers die niet zo geïnteresseerd zijn in bonussen. Zij willen gewoon maandelijks voor een x-bedrag spelen in een online casino en hebben niet zoveel met bonussen die je 30x rond moet spelen. Er is een groep die casino bonussen het liefst links laat liggen, dat is natuurlijk ook helemaal prima.”
Geen onderzoek naar de gevolgen van bonussen
Jansma kan niet precies aangeven hoe het spelen met bonussen het speelgedrag beïnvloed. “Daar is bij mijn weten nooit onderzoek naar gedaan. Er is geen informatie beschikbaar hoe anders iemand speelt als deze speler gebruik maakt van bonussen of niet. Is daar een connectie tussen? Ik zou het niet weten.”
“Ik zou heel graag willen weten of het blokkeren van spelers voor bonussen leidt tot meer verantwoord gokken. Of, als ik het omdraai, zou ik graag willen weten of het rondspelen van bonussen per definitie leidt tot minder verantwoord speelgedrag.”
Maatwerk
Yvon is een groot voorstander van maatwerk, ook op het gebied van het aanbieden van bonussen. “Ik kan me er iets bij voorstellen dat spelers die een interventie hebben gehad of signalen van beginnend risicovol speelgedrag vertonen, niet meer het hele aanbod aan bonussen te zien krijgen, maar slechts een beperkt deel. In hoeverre is het krijgen van een bonus nu echt de reden dat een speler risicovol gaat spelen? Ik denk dat er veel meer factoren van invloed zijn op risicovol speelgedrag dan alleen het krijgen van een bonus. Door te beperken en niet te blokkeren, houdt een casino de communicatielijnen open.
Verantwoord bonusbeleid
Dat antwoord van Yvon roept direct de vraag op of er zoiets als een verantwoord bonusbeleid bestaat en in hoeverre het huidige wettelijk kader daarin voorziet. Yvon heeft zo haar bedenkingen. “Als een casino risicovol speelgedrag constateert en daarom een bonus block als sanctie oplegt, heeft het casino het idee dat het goed gehandeld heeft. De speler ervaart het echter als een straf waardoor de communicatie stopt en de speler zijn of haar heil misschien ergens anders gaat zoeken. Is dat dan verantwoord? Ik hoor die frustratie ook weleens terug van casino’s. Houden wij ons aan de wet, verliezen we onze klant. Ik snap best dat dit frustrerend is.”
Onverantwoorde bonussen
Yvon stelt voor om de vraag eens om te draaien. “Welke bonussen zijn onverantwoord? Van welke bonussen moeten we als branche gezamenlijk zeggen: dit is te gek voor woorden? Er zijn al diverse beperkingen aan het bonusbeleid gesteld. Spelers jonger van 24 jaar komen niet in aanmerking voor een bonus, spelers met een interventie komen niet in aanmerking. Is wat er overblijft aan bonussen en doelgroep onverantwoord?”
Als interviewer wil ik graag één bonus voor Yvon uitlichten. Bij een legaal Nederlands casino kon je aan het eind van 2024 de waarde van Bitcoin winnen. Dit enorme geldbedrag werd verloot. Spelers konden tickets verzamelen door te spelen. Hoe meer tickets een speler bezat, hoe meer kans deze speler maakte in de loterij. Onverantwoord?
“Ik denk dat ik deze bonus hetzelfde zie als dat ik loyaltyprogramma’s van online casino’s beschouw. Het begrip bonus lijkt wel een containerbegrip geworden. Wat is een bonus? Wat is een loyalty programma? Hoeveel variaties heb je er allemaal in? En zet het aan tot meer spelen? Het zou een interessant onderzoek zijn of spelers die gebruikmaken van bonussen of beloningssystemen significant meer en risicovoller gokken. Wat is de relatie hiertussen?
“Als mensen daadwerkelijk meer gaan spelen doordat ze aangemoedigd of uitgenodigd worden om voor een bepaalde prijs te spelen, dan vind ik dat we het kantelpunt bereiken. Als een online casino 10 gratis spins weggeeft als een speler € 50 stort, dan kan dat volgens mij niet zoveel kwaad. Mits de speler daarmee natuurlijk binnen de eigen limieten blijft.”
Eigen verantwoordelijkheid van de speler
Tot nu toe hebben we het in ons gesprek vooral over de incentives en acties vanuit het online casino gehad, maar ook vanuit de speler mag wat verwacht worden als het gaat om op een goede manier omgaan met bonussen, vindt Yvon. “Kleine bonussen kunnen mijns inziens niet zoveel kwaad, maar het is een feit dat online casino’s spelers uitnodigen met free spins of een keer aan een rad draaien nadat ze zijn ingelogd, betekent wel dat spelers die dat niet per se bedacht hadden te gaan doen, weer aan het gokken zijn. Als speler kun je daar zelf ook maatregelen nemen door twee vinkjes te zetten dat je geen sms’jes, appjes of e-mails van een online casino wilt ontvangen. Die optie zou wellicht wat explicieter benoemd kunnen worden. Ik vind nog steeds dat je daar als speler een eigen verantwoordelijkheid in hebt.”
Yvon kijkt ook naar de eigen verantwoordelijkheid van spelers die een bonus voorbij zien komen waarbij er een extra storting gedaan moet worden. Ze waarschuwt wel voor de normalisatie van de achteloosheid waarmee casino’s adverteren. Casino’s bieden bonussen aan waarbij stortingen van € 50 of € 100 beloond worden met free spins, maar de gemiddelde Nederlandse speler stort die bedragen niet zo snel ineens naar een online casino. “De normalisatie van hoge bedragen is wel iets om in de gaten te houden. Dat geldt natuurlijk ook voor die netto stortingslimiet van € 700. Alsof het ‘altijd okay’ is dat iemand € 699 per maand naar het casino overmaakt.”
Tips verantwoord gokken voor bonussen
Tot slot heeft Yvon nog een aantal tips om op een verantwoorde manier met bonussen in het online casino om te gaan. “De eerste tips zijn inkoppertjes: 1) Blijf binnen je budget. Ga niet extra storten of je limiet verhogen om gebruik te kunnen maken van een bonus. 2) Ga niet meer tijd in het gokken steken om bonussen rond te spelen. Dus niet alleen meer geld investeren, maar ook meer tijd. 3) Check de voorwaarden van een bonus voordat je deze accepteert. Uitroepteken, uitroepteken, streep eronder. Klinkt een bonus te mooi om waar te zijn? Dan is die vaak te mooi om waar te zijn.”
“Als laatste wil ik benadrukken dat je moet gokken omdat je het leuk vindt om te doen. En niet omdat je geleid wordt door een bonus waarvan je het idee hebt dat die echt voor jou bedoeld is. Je moet spelen omdat je het leuk vindt. Dat moet de basis zijn. Het is leuk dat je er geld mee kan winnen, maar als dat een leidend motief wordt, zou je jezelf af moeten vragen of je nog verantwoord gokt.”
